Tranh Sơn Dầu Là Gì? Hãy Khám Phá Ngay!

tranh son dau song dong

Chào bạn!

Tranh sơn dầu là dòng tranh không chỉ được thế giới, mà hiện nay tại Việt Nam trở nên rất được ưa chuộng. Tuy nhiên, nếu bạn còn đang thắc mắc rằng tranh sơn dầu là gì? Tranh đã hình thành và phát triển như thế nào? Thì bài viết này là dành cho bạn. Mời bạn cùng tìm hiểu nhé.

Bức Tranh Nàng Monalisa - Sơn Dầu Trên Gỗ của Lenardo La Venci
Bức Tranh Nàng Monalisa – Sơn Dầu Trên Gỗ của Lenardo La Venci

Tranh sơn dầu là gì?

Tranh sơn dầu tiếng anh là Oil Painting. Là loại tranh phổ biến và yêu thích nhất, được gọi theo tên của chất liệu vẽ tranh đó là sơn dầu. Tranh sơn dầu là quá trình vẽ các bức tranh với các chất màu được làm từ sơn dầu.

Sơn dầu có thể vẽ trên nền gỗ, kim loại và canvas ( vải ),…Các loại dầu khác nhau sẽ cho ra những loại sơn đầu có đặc tính khác biệt.

Và tranh sơn dầu xuất hiện lần đầu tiên từ thế kỷ thứ 5, nhưng mãi đến thế kỷ 15 thì dòng tranh này mới phát triển đạt đến tầm cao. Chính vì vậy mà mãi đến thế kỷ 15 thì tranh sơn dầu mới trở nên phổ biến và phát triển. Và dơn dầu cuối cùng cũng trở thành một phương tiện chính để các họa sĩ chuyển tải thành những tác phẩm nghệ thuật.

Rừng bạch dương của Levitan Isaac (1885 - 1889)
Bức Tranh Sơn Dầu Rừng bạch dương của Levitan Isaac (1885 – 1889)

Tranh sơn dầu là dòng tranh vẽ bằng sơn dầu là một loại họa phẩm được làm từ bột màu ( sắc tố ) kết hợp với dầu để tạo độ kết dính. Và các loại dầu thường dùng là dầu lanh, dầu hạt anh túc, dầu hạt óc chó. Đôi khi họa sĩ dùng cả dầu hồng hoa.

Mỗi loại dầu có ảnh hưởng khác nhau lên màu vẽ như thời gian ngã vàng. Không chỉ thế dầu có liên quan đến thời gian khô và độ bóng của màu sắc.

Và người họa sĩ có thể sữ dụng nhiều loại dầu khác nhau để pha màu khi vẽ một bức tranh. Để họ có thể cho ra đời một kiệt tác nghệ thuật tuyệt vời nhất và có độ bền tốt nhất.

Tùy thuộc vào loại sắc tố và hiệu ứng mong muốn mà người nghệ nhân điều chỉnh cho  phù hợp. Không chỉ thế mà dung môi khi pha loãng sẽ góp phần làm cho màu sơn cũng thay đổi theo. Người ta tạo độ bóng cho sơn bằng cách đun dầu với nhựa thông hoặc nhủ hương.

Các sắc tố có thể là nguyên liệu khoáng, hữu cơ hoặc nguyên liệu hóa học. Vì những yếu tố trên nên đòi hỏi người nghệ nhân phải có kiến thức chuyên môn thì mới có thể pha màu sơn chuẩn xát được. Và bạn nên chọn các dòng tranh có sơn dầu đảm bảo độ an toàn.

Sơn dầu có các đặc tính hết sức tuyệt vời như là không thấm nước, có độ dẽo và độ che phủ mạnh. Sơn dầu cũng dễ dàng phủ các lớp sơn khác ở dưới, trừ các màu có tính đặc biệt.

Sơn dầu được sử dụng từ bao giờ?

Vâng, sơn dầu được các họa sĩ sữ dụng từ khoảng thời gian giữa thế kỷ 5 và thế kỷ 10. Để vẽ những bức tranh Phật Giáo ở Tây Afghanistan. Tuy nhiên, đến tận thế kỷ 15 thì sơn dầu mới trở nên phổ biến. Và có lẽ rằng nó du nhập về Phương Tây vào thời kỳ trung cổ ( tức là khoảng từ thế kỉ thứ 5 -15 )

Những Bức Tranh Sơn Dầu Đầu Tiên Được Vẽ Trên Đá tại Bamyina ( Afghanistan )
Những Bức Tranh Sơn Dầu Đầu Tiên Được Vẽ Trên Đá tại Bamyina ( Afghanistan )
Những Bức Tranh Sơn Dầu Đầu Tiên Được Vẽ Trên Đá tại Bamyina ( Afghanistan ) Sơ Khai
Những Bức Tranh Sơn Dầu Đầu Tiên Được Vẽ Trên Đá tại Bamyina ( Afghanistan ) Sơ Khai

Sơn dầu với những ưa điểm vượt trội đã trở thành chất liệu chính để tạo ra các tác phẩm nghệ thuật. Điển hình là những bức tranh kiểu Hà Lan mới ở Bắc Âu và sự phát triển của kỹ thuật vẽ tranh thời kỹ phục hưng ( tức là sau TK 15 ). Từ đó, sơn dầu đã gần như thay thế hoàn toàn các loaị chất liệu khác.

Bức Tranh Sơn Dầu Cô Gái Và Chú Cừa Của Leonardo Da Vinci
Bức Tranh Sơn Dầu Cô Gái Và Chú Cừa Của Leonardo Da Vinci

Trong những năm gần đây, sơn dầu trộn nước rất thông dụng và được sử dụng rất rộng rãi để vẽ tranh sơn dầu. Chất liệu mới này phần nào thay thế sơn dầu truyền thống. Sơn dầu nước có chứa một chất chuyển thể. Chất này giúp rút ngắn thời gian khô của màu. Hiện tại chỉ còn 1-3 ngày thay vì 1-3 tuần như trước đây.

Có lúc người ta dùng màu dầu thay cho màu sơn dầu. Cách gọi này với ý chỉ chất liệu dùng trong sản phẩm.

Kỹ thuật vẽ tranh sơn dầu như thế nào?

Kỹ thuật vẽ tranh sơn dầu truyền thống thường bắt đầu với việc người họa sẽ dùng than chì hoặc màu mỏng phác họa lên toan vẽ. Bột màu thường được trộn với dầu hạt lanh, khoáng chất hoặc các chất dung môi khác. Cách này đễ pha loãng, tăng hoặc giảm thời gian khô màu ( dung môi này có thể hòa tan sơn nên cũng được dùng làm chất tẩy rửa dụng cụ vẽ )

son dau
Sơn Dầu Hiện Nay

Một nguyên tắc cơ bản của tranh sơn dầu lúc đó là lớp màu bên trên cần chứa nhiều dầu hơn lớp bên dưới. Điều này là để các lớp màu được khô đều. Nếu không thì sẽ dẫn đến việc bức tranh có thể vỡ và bong tróc.

Yếu tố quyết định sự ổn định và bền chắc của bức tranh chính là chất lượng và loại dầu. Có nhiều chất bổ trợ khác có thể được pha cùng với sơn dầu như sáp lạnh, nhựa cây và véc ni.

Những chất bỗ trợ này giúp các nghệ nhân có thể điều chỉnh được độ mờ, độ bóng, độ đậm đặc. Nó cũng tăng khả năng bám dính và bao phủ những nét vẽ. Đó là yếu tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thể hiện của sơn dầu. Tiếp theo bạn thắc mặc là.

Tranh sơn dầu được vẽ bằng gì?

Tranh sơn dầu thường được vẽ bằng cọ. Tuy nhiên, cũng có thể vẽ bằng ta hoặc bằng giẻ.

Cọ Và Sơn Vẽ Tranh Sơn Dầu
Cọ Và Sơn Vẽ Tranh Sơn Dầu

Điều đặc biệt là sơn dầu thường lâu khô hơn các chất liệu khác. Điều này cho phép các họa sĩ có thể sữa đổi màu sắc, bề mặt hay đường nét trong bức tranh. Đôi khi, người họa sĩ có thể loại bỏ cả lớp sơn củ để có thể vẻ lại từ đầu. Đơn giản là bằng cách lau nhự bằng giẻ và nhựa thông khi còn ướt. Còn khi khô thì cạo lớp sơn đi.

Và bạn biết gì không? Sơn dầu khô bằng quá trình oxy hóa chứ không phải do nước bốc hơi. Thời gian có thể sờ tay lên tranh thường sau thời gian 2 tuần. Tuy nhiên, một số loại sơn chỉ khô trong vài ngày. Thời gian khô hoàn toàn sẽ mất từ 6 tháng đến 1 năm. Đối với các chuyên gia bảo tồn thì khác. Một bức tranh chỉ thực sự khô khi nó có tuổi thọ từ  60 – 80 năm.

Tóm lại là để một bức tranh khô và treo vào khung hoặc cuộn lại thì còn phụ thuộc vào lớp sơn phủ dầu phía trên ( chất liệu, độ dày ). Thông thường thì một bức tranh sơn dầu có thể tồn tại ít nhất 30 năm, trong điều kiện tốt được bảo quản lên đến 80 – 100 năm.

Lịch sử hình thành tranh sơn dầu như thế nào?

Dựa theo lịch sử của màu tempera ( bột màu trộng trứng và vẽ lên bề mặt thạch cao ) và các loại màu vẽ khác ở Châu Âu cho thấy, màu sơn dầu được phát hiện một cách riêng biệt. có bằng chứng cho thấy sơn dầu đã được sữ dụng rất sớm ở Asghanistan. Dễ thấy là trên các bề mặt ngoài trời như tường nhà, khiên đấu sĩ, đồ trang trí….. các về mặt này khi phủ sơn dầu đều bền hơn so với các chất liệu màu truyền thống khác.

Những Bức Tranh Sơn Dầu Đầu Tiên Được Vẽ Trên Đá tại Bamyina ( Afghanistan )
Những Bức Tranh Sơn Dầu Đầu Tiên Được Vẽ Trên Đá tại Bamyina ( Afghanistan )

Và đến thời kì phục hưng, xuất hiện những phát mình vẽ tranh sơn dầu trên bảng gỗ. Trong cuốn sách On Various Arts, Theophilus đã có những hướng dẫn rất rõ ràng về cách vẽ tranh bằng sơn dầu. Vào thời kỳ này, sơn dầu được dùng chủ yếu để vẽ tượng. Kế đó là vẽ trang trí trên các loại đồ bằng gỗ, điêu khắc, đặt biệt là các vật dụng ngoài trời.

Phải đến thời anh em họa sĩ VanEyck ( khoảng 1390 -1441 ) họ mới thành công với sơn dầu. Họ đã dành cả đời mình trong việc hoàn thiện và phát triển vẽ chất liệu sơn dầu. Màu sắc sơn dầu trong thời kỳ này trong trẻo và tươi sáng hơn rất nhiều. Còn màu thì có độ bóng đẹp, không thấm nước và chịu được thử thách với thời gian.

Những tác phẩm sơn dầu đầu tay:

Bức Tranh Sơn Dầu Của Van Eyck
Bức Tranh Sơn Dầu Của Van Eyck

tranh son dau buc tranh ca phe trong vuon daniel ridgway knight

Những tác phẩm đầu tiên là tranh vẽ trên gỗ. Và đến những năm cuối thế kỹ 15, vải toan canvas đã trở nên phổ biến hơn. Bởi vì, toan có ưa điểm lớn là giá rẻ, dễ vận chuyển. Hơn nữa là toan rộng nên các họa sĩ có thể vẻ được những bức tranh với khổ lớn.

Các họa sĩ tại Venice, nơi vãi được dùng làm căng buồm, là nơi tiên phong vẽ tranh sơn đầu bằng vãi toan canvas. Những bức tranh nhỏ có thể được vẽ trên kim loại, đặc biệt là trên các đĩa đồng. Người ta thường hay tận dụng kẽm đã qua sử dụng tại nhà in vào mục đích này.

tranh son dau trong cong vien levitan isaac
Bức Tranh Sơn Dầu Trong Công Viên Của Levitan Isaac
Bức tranh Giờ giải lao (Daniel Ridgway Knight)
Bức tranh Giờ giải lao (Daniel Ridgway Knight)

Trào lưu sử dụng sơn dầu từ Italia qua các nước Châu Âu khác. Đến năm  1540, các chất liệu vẽ tranh cũ như tempera hoàn toàn bị thay thế?

Nguyên liệu dùng để chế tạo sơn dầu là gì?

Dầu lanh là loại dầu thường được sử dụng nhất để pha sơn dầu. Một điều thú vị là vãi lanh cũng được sử dụng trong tranh vẽ

Dầu hạt rum, dầu hạt óc chó hay dầu hạt túc cũng đôi khi được sử dụng. Các loại dầu này dùng để pha chế những màu sắc sáng như màu trắng. Tuy ít ngả vàng khi khô, nhưng chúng có nhược điểm là lâu khô và không được bền chắc. Trong khi đó, dầu lanh có xu hướng làm màu sắc ngả vàng khi khô.

Những tiến bộ về hóa học ngày nay đã sản xuất ra các loại sơn dầu mới. Đó là loại sơn có thể pha loãng và rửa sạch bằng nước.

Có một loại sơn dầu mới tân tiến hơn ( thực ra là một chất dẻo ) . Màu này có khả năng chịu nhiệt rất tốt lên đến 130 – 138 độ C. Có thể nói đây là loại dầu không bao giờ khô. Họa sĩ không cần phải rửa cọ trừ khi muốn dùng màu khác. Dù rằng loại dầu này không thực sự là sơn dầu. Những bức tranh vẽ bằng chất liệu mới này vẫn được xếp vào thể loại tranh sơn dầu

Vật liệu dùng để vẽ tranh sơn dầu là gì?

Toan vẽ truyền thống được làm từ vải lanh. Sau này vải bông được sử dụng rộng rãi hơn vì ưa điểm là giá rẻ hơn.

Nhiều bề mặt được sử dụng để vẽ trong suốt lịch sử hội họa. Phải kể đến: vải sơn, ván gỗ, giấy, đá, gỗ ép và bìa cứng. Bề mặt được sử dụng nhiều nhất từ thế kỷ 16 chính là toan vải canvas bởi những ưu điểm vượt trội mà loại vải này mang lại.

Dù thế, nhiều họa sĩ vẫn đang vẽ trên các tấm nền cho đến ngày nay. Tấm nền đắt hơn, nặng nề, không thể gấp gọn, khó khăn trong vận chuyển…. tuy nhiên, tấm nền lại có lợi thế khi vẽ các bức tranh cần chi tiết cao.

Những Bức Tranh Sơn Dầu Đẹp Nỗi Tiếng Khác:

Mùa thu vàng của Levitan Isaac (1889)
Mùa thu vàng của Levitan Isaac (1889)
Nét vẽ khỏe khoắn trong Đêm đầy sao - họa sĩ Vincent Vangogh
Nét vẽ khỏe khoắn trong Đêm đầy sao – họa sĩ Vincent Vangogh
Buc son dau cua Thomas Kinkade
Bức sơn dầu của Thomas Kinkade

Kết lại

Trãi qua một quá trình dài hình thành và phát triển, ngày nay sơn dầu được sử dụng rộng rãi. Tranh sơn dầu là loại hình nghệ thuật phổ biến trên toàn thế giới. Việc phát hiện và hoàn thiện chất liệu sơn dầu là một cuộc cách mạng lớn của nhân loại. Từ đó, tranh sơn dầu đã làm thay đổi và nâng cao nghệ thuật hội họa. Và với một bức tranh sơn dầu sẽ giúp cho không gian bạn thêm sang trọng, hài hòa và cân bằng hơn rất nhiều.

Mời bạn tìm hiểu ngay: 6 Lý Do Bạn Nên Mua Tranh Sơn Dầu

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *